skip to Main Content
(010)2060711   ContactContact     Selecteer taal / select language

Hoe vang je de signalen van kinderen op?

Binnen de kinderopvang werken we met pedagogische basisdoelen. Bij het realiseren van deze doelen is de rol van de pedagogisch medewerker enorm belangrijk. We maken daarbij gebruik van verschillende interactieve vaardigheden. In dit blog wil ik wat meer vertellen over een van die doelen, namelijk: sensitieve responsiviteit. Ik geef graag een aantal voorbeelden gecombineerd met mijn visie tot mijn dagelijkse werkzaamheden op de groep.

Wat is sensitieve responsiviteit?

Sensitieve responsiviteit, ofwel ondersteunende aanwezigheid, staat voor de vaardigheid om signalen die aangeven dat een kind zich niet goed voelt of behoefte heeft aan ondersteuning, op te Linda Schenkelmerken, goed te interpreteren en er adequaat op te reageren. Dat klinkt goed, toch? Maar hoe werkt dit nu in de praktijk? Op een gemiddelde dag heb je als pedagogisch medewerker met een collega samen ongeveer 9 kinderen van 0-2 jaar, of 15 kinderen van 2-4 jaar, of 12 kinderen van 0-4 jaar. Hoe kun je van ieder kind aanvoelen of merken dat er ondersteuning gewenst is, dat er iets speelt, dat een kind niet lekker in zijn vel zit? Door te blijven observeren en te praten met de kinderen, kijken naar gedrag, naar hoe een kind samenspeelt etc. Sensitief zijn sommige mensen van nature, maar je kan het, naar mijn mening, ook goed trainen.

Pedagogisch medewerkers zijn professionals

Belangrijk startpunt van sensitieve responsiviteit is dat je je heel goed realiseert wat voor een bijzondere baan je hebt. Pedagogisch medewerker in de kinderopvang zijn is zoveel meer dan een beetje op kinderen van een ander passen. Het vak is ontzettend geprofessionaliseerd, vanuit de overheid zijn er strengere regels over bijvoorbeeld de leidster-kind ratio, vve-programma’s etc. Maar zelf moet je je realiseren dat je een aantal dagen per week de verantwoordelijkheid hebt over een kwetsbaar, nog niet zelfredzaam wezen.

Sensitief van nature

Ik ben zelf al flink sensitief van nature, maar heb pas geleerd om mezelf hiervoor open te stellen na de geboorte van mijn kind. Ik ga er vanuit dat de meeste mensen die op www.steigertje.nl kijken een kind hebben of verwachten. Nou, een kind krijgen veranderde voor mij alles. Het heeft mijn kijk op de wereld veranderd, mijn prioriteiten, mijn humor (minder cynisch, tenminste, dat probeer ik, soms wat sarcasme kan ook juist weer relativerend werken, maar dus alles met mate 😉 ), mijn relativeringsvermogen, alles. Mijn inlevingsvermogen in andere ouders is enorm gegroeid. Begrijp me niet verkeerd, ik wil op geen enkele manier beweren dat mensen zonder kinderen zich niet kunnen inleven in ouders of de belevingswereld van kinderen, ik vertel alleen hoe het voor mij persoonlijk heeft gewerkt. Omdat ik me zo heb verdiept in hoe mijn eigen kind in elkaar zit (die is ook van nature enorm sensitief) ben ik al snel op een andere manier naar kinderen gaan kijken.

Een beetje extra positieve aandacht

Als je een tijdje op een vaste groep staat, dan leer je de kinderen goed kennen en zie je vaak als ze gebracht worden hoe ze zich voelen. Hier kun je op in spelen. Stel, er is een meisje van bijna vier dat altijd heel vrolijk en blij speelt. Ze draait goed mee in de groep en er zijn eigenlijk nooit opvallende dingen. Ze heeft pas een babybroertje gekregen en heeft ineens last van driftbuien om de kleinste zaken. Sensitieve responsiviteit houdt voor mij in dat ik haar positieve aandacht geef en individuele aandacht. Ik probeer met haar over haar gevoelens en frustraties te praten. Sowieso ben ik een voorstander van praten met kinderen. Als ze gedrag vertonen wat je liever niet ziet op je groep, uitleggen welk gedrag je graag wil zien en waarom, op een rustige en duidelijke manier. Zo voelt het kind zich gehoord in plaats van dat je een kind alleen maar terugfluit en alles een negatieve lading krijgt.

Zorg dat ieder kind gezien wordt

Ik vind het zo belangrijk om warmte uit te stralen, om kinderen het gevoel te geven dat ze gezien en gehoord worden. Dat begint al als een kind gebracht wordt, een complimentje over een mooi shirt is zo gesensitieve responsiviteitmaakt en je ziet een kind groeien. Een babbeltje, een knuffel, een grapje, lekker gek doen met elkaar…het draagt allemaal bij aan een goede sfeer op de groep, een gevoel van veiligheid voor de kinderen. Het gevoel dat ze er mogen zijn, dat ze goed zijn zoals ze zijn en dat wij er onvoorwaardelijk voor ze zijn.

Ik merk tijdens het schrijven van dit blog dat het me emotioneert, omdat ik het de kern vind van mijn werk. Natuurlijk, we willen de kinderen graag iets meegeven, we willen ze spelenderwijs voorbereiden op het basisonderwijs en werken met Puk, we hebben structuur en afspraken, een dagritme etc. Allemaal draagt dat bij aan een goede, professionele kinderopvang. Maar voor mij gaat het vooral om er zijn voor de kinderen. Ook op een sensitieve, begripvolle manier contact met ouders hebben hoort er voor mij. Vriendelijkheid, openheid en eerlijkheid. Omdat het bij mij heel erg vanuit mijzelf komt vind ik het ook lastig om duidelijke voorbeelden te schetsen, maar ik zal er eentje geven.

Voorbeeld uit de praktijk

Stel dat je een kind hebt van een jaar of negen die steeds maar weer uit bed komt. Denk je eindelijk even te kunnen zitten en hoor je de begintune van Pauw, hoor je ook de voetstapjes op de trap. Mama, ik wil nog even vragen of je morgen …..(vul maar in). Mama, mag ik nog even een knuffel? Mama, ik ga nu echt slapen hoor, maar wilde nog even zeggen dat…. (vul maar in). Ik heb zo’n kind.

En hoe makkelijk is het om, als dit iedere avond gebeurt, uit je slof te schieten. Je voelt je irritatie als je voetstappen hoort, want je zit eindelijk en bent moe en hebt er gewoon soms even geen zin in. Vaak is je reactie: “Kom op nou, nu naar boven, het is nou klaar!” Ik moet toegeven dat ik dit ook wel eens heb geroepen. Met een huilend kind tot gevolg. Haar hoofd zit bomvol met dingen die ze kwijt wil en slapen gaat dan echt niet lukken. Door boos te worden heb je het jezelf alleen maar moeilijker gemaakt, want nu moet je ook dit weer oplossen….Ik heb geleerd om haar te laten vertellen en te luisteren. Dan geef ik haar nog even een knuffel stel haar gerust. Daarna gaat ze vrolijk naar boven, ondertussen ‘love you!’ roepend, waarna ze als een roosje in slaap valt.

Dat is sensitieve responsiviteit in mijn ogen ook. Zien wat je kind op dat moment echt vraagt of nodig heeft en daarvoor moet je soms door gedrag heen prikken. Wat voelt, wil, vraagt hij/zij nu echt? Daar reageer je dan op, wat de relatie alleen maar beter maakt.

Ik vind het mooi.

 

 

Back To Top